X
تبلیغات
مهندسی صنایع و مدیریت صنعتی- کنترل پروژه - برنامه ریزی خطی و معرفی نرم افزارهای ان
۲-تاریخچه برنامه ریزی خطی

مسئله حل یک سیستم نامساوی خطی به زمان فوریه[۱] بر می گردد. برنامه ریزی خطی به عنوان یک مدل ریاضی به وجود آمد و در زمان جنگ جهانی دوم و پس از آن معلوم شد که طرح ریزی و هم آهنگی پروژه های مختلف و استفاده موثر از منابع کمیاب یک ضرورت است. تیم SCOOP (محاسبات علمی برنامه های بهینه) نیروی هوایی ایالات متحده کار جدی خود را در ژوئن ۱۹۴۷ شروع کرد. ماحصل آن، ابداع روش سیمپلکس توسط جورج.بی.دانتزیک[۲] در پایان تابستان ۱۹۴۷ بود. برنامه ریزی خطی به سرعت مورد توجه اقتصاد دانان، ریاضی دانان، آماردانان، و موسسات دولتی قرار گرفت. در تابستان ۱۹۴۹ کنفرانسی در برنامه ریزی و برای برنامه ریزی مخارج و برگشت ها توسعه داده شد به طوری که با مسئولیت کمیته Cowles برای تحقیق در اقتصاد برگزار شد. مقالات ارائه شده در این کنفرانس اندکی بعد در سال ۱۹۵۱ به همت T.C.Koopmans در کتابی تحت عنوان تحلیل فعالیت تولید و تخصیص جمع آوری شد.[۲]. جان وان نیومن[۳] در همان سال تئوری دو گانگی را توسعه داد و لئونید خاشیان[۴] ریاضی دان روسی ار تکنیک های ساده در اقتصاد قبل از دانتزیک استفاده کرد و جایزه نوبل را در سال ۱۹۷۵ در اقتصاد برد.

مثال اصلی دانتزیک یافتن بهترین تخصیص ۷۰ نفر به ۷۰ شغل بود و هنوز موفقیت او را نشان می دهد. برای محاسبه احتیاج به نمایش همه ی جایگشت ها برای انتخاب بهترین تخصیص بسیار وسیع و غیر ممکن است. او مشاهده کرد با استفاده از الگوریتم سیمپلکس یافتن بهترین جواب فقط چند لحظه طول می کشد و همچنین متوجه شد که جواب در گوشه چند ضلعی که به وسیله قید های مسأله تشکیل می شود وجود دارد.



۳-کاربرد ها

برنامه ریزی خطی کاربرد های متعددی در ارتش، حکومت، صنعت و مهندسی شهر سازی یافته است همچنین اغلب به عنوان بخشی از طرح های محاسباتی، حل مسائل برنامه ریزی غیر خطی، برنامه های گسسته، مسائل ترکیباتی، مسائل کنترل بهینه و برنامه ریزی احتمالی به کار می رود.[۲] برنامه ریزی خطی زمینه مهمی در بهینه سازی برای چندین دلیل است: بسیاری از مسائل عملی در تحقیق عملیات به عنوان مسئله برنامه ریزی خطی می تواند بیان شود و همچنین تعدادی از الگوریتم های دیگر مسائل بهینه سازی به وسیله ی حل مسائل برنامه ریزی خطی، به عنوان زیر مسئله کار می کنند. به طور تاریخی ایده های برنامه ریزی خطی الهام بخش بسیاری از مفاهیم اولیه تئوری بهینه سازی مانند دوگانگی، تجزیه، اهمیت تحدب و تعمیم آن بوده است.

برنامه ریزی خطی به طور عمده در اقتصاد کلان، مدیرت تجاری، حداکثر کردن درآمد یا حداقل کردن هزینه ی تولید به کار می رود. به عنوان مثال: مدیرت موجودی، مدیرت دارایی و سهام، تخصیص منابع انسانی و منابع غیر انسانی، برنامه ریزی سفرهای تبلیغاتی .

در بسیاری شرکت ها و موسسات دولتی با به کارگیری موفقیت آمیز برنامه ریزی خطی، میلیون ها دلار صرفه جویی کرده اند. در زیر به بیان چند مورد از این موفقیت ها اشاره می کنیم:

با استفاده از برنامه ریزی خطی و برنامه ریزی عدد صحیح ، روشی برای زمان بندی گشت افسران پلیس در سان فرانسیسکو، توسط تیلور و هاکس لی (۱۹۸۹) طراحی گردید. با این روش سالانه ۱۱ میلیون دلار صرفه جویی حاصل شد، زمان پاسخ گویی به درخواست ها نیز حدود ۳ میلیون دلار در سال افزایش یافت.

با استفاده از برنامه ریزی پویا، چائو و دیگران (۱۹۸۹) در حدود ۷۹پست برق و بیش از ۱۲۵ میلیون دلار در خرید موجودی و هزینه های کمبود صرفه جویی کردند.

با استفاده از برنامه ریزی عدد صحیح، واسکو و دیگران (۱۹۸۹) در طراحی تأسیسات قالب شمش به فولاد بتلهم کمک کردند. برنامه ریزی عدد صحیح باعث شد که در هزینه های عملیاتی سالانه، ۸ میلیون دلار صرفه جویی گردد.

با استفاده از مدل های شبکه پاول و دیگران (۱۹۸۸) یک مدل جهت تخصیص بار برای رانندگان کامیون در شرکت خطوط آمریکای شمالی توسعه دادند. استفاده از این مدل باعث ارائه خدمات بهتر به مشتریان و کاهش حدود ۵/۲ میلیارد دلار هزینه سالیانه شده است.

سولیوان و سکرست از برنامه ریزی خطی استفاده کردند تا در مورد چگونگی فرایند کره گیری از دوغ، شیر خام، کشک شیرین و خامه برای پنیر خامه ای، پنیر بسته بندی، خامه ترش و خامه کشک تصمیم گیری شود.استفاده از مدل، سود کره گیری را سالانه ۴۸۰۰۰ دلار افزایش داده است.

یک سواری یا کامیون قبل از جایگزینی چند سال می تواند در یک کارخانه مورد استفاده قرار گیرد؟ نفت فیلیپس از مدل های جایگزینی تجهیزات برای پاسخ به این سؤال، استفاده کرد. این مدل های جایگزینی تجهیزات، طبق برآورد انجام شده، باعث صرفه جویی سالانه ۹۰۰۰۰ دلار برای فیلیپس شده اند.


۴- تحقیقات جاری

موارد زیر از جمله مواردی است که تحقیقات بر روی آنها ادامه دارد:

پیدا نمودن الگوریتمی چند جمله ای زمانی کاراتر جهت حل مسائل برنامه ریزی خطی
پیدا نمودن الگوریتمی چند جمله ای قوی زمانی کاراتر جهت حل مسائل برنامه ریزی خطی
تعیین مسائلی که زمان اجرای مطابق الگوریتمهای چند جمله ای قوی دارند( حالات خاص)
اینها مسائلی هستند که توسط استفان اسمیت در بین ۱۸ مسئله یزرگ حل نشده ی قرن ۲۱ عنوان شده اند.در نوشته های اسمیل اولین مسائل مسئله های تئوری برنامه ریزی خطی هستند.هر چند الگوریتم هایی برای حل مسائل برنامه ریزی خطی برای چند جمله ای با درجه یالا وجود دارد مانند روش بیضوی و نقطه درونی. ولی هیچ الگوریتمی برای چند جمله ای با درجه پائین یافت نشده است. توسعه ی الگوریتم هایی مانند اینها میتواند کمکی به تئوری و همچنین تمرینی برای حل مسائل برنامه ریزی خطی بزرگ تری باشد.

آیا با روش سطری کردن می توان سیمپلکسی برای چند جمله ای ها به وجود آورد؟

این سوالات وابسته به انجام آنالیز و گسترش روش هایی مانند سیمپلکس است.

۵-معرفی نرم افزار

GAMS

 (General Algebraic Modeling System)

در مسائل برنامه‌ريزي خطي ، غيرخطي ، عدد صحيح و مختلط بكار مي‌رود.

انواع محدوديت‌ها را دربر مي‌گيرد،تابع هدف در آن متغير تعريف مي‌شود،

پرقدرت‌ترين نرم‌افزار تحقيق در عمليات مي‌باشد.

 

LINGO 

   
در برنامه‌ريزي خطي و غيرخطي بكار مي‌رود.

قوي‌ترين نرم‌افزار OR بعد از GAMS،

 استفاده از مزاياي Windows و help ، برقراري ارتباط با Excel ،

 ابعاد مساله به طور عادي: 16000 متغير ، 8000 محدوديت

 

LINDO 

در برنامه‌ريزي خطي ، عدد صحيح ، مختلط ، صفر و يك كابرد دارد .

حل به دو روش انجام مي پذيرد :

 1‌- مساله را خودبه‌خود حل كرده و گزارش نهايي بدهد ؛

 2‌- مرحله به مرحله آن را حل كند .

 داراي help خوب، شاملLindo/386 , Super lindo  Lindo Studen است

 كه Super Lindo از همه قوي‌تر است .

 

GINO 
 
در برنامه‌ريزي خطي و غيرخطي بكار مي‌رود.

استفاده از روش حل ماتريسي،

 مساله مورد نظر به صورت كدهاي ASCII ذخيره مي‌شود

 داراي help و گزارش نهايي از حل مساله مي‌دهد .

 

QSB
در برنامه‌ريزي خطي ، مسائل حمل و نقل ، برنامه‌ريزي پويا ، تئوري صف ،

شبيه‌سازي و مديريت پروژه كاربرد دارد . تهيه گزارش نهايي ،

حل مرحله به مرحله ، امكانات ويرايشي

(حذف و تعديل محدوديت‌ها، تابع هدف و ...) ،

 امكان ديدن قسمت خاصي از مساله ، حل ترسيمي .

 

TORA
در برنامه‌ريزي خطي ، نظريه صف ، موجودي مسائل حمل و نقل

 (99 مبدأ ، 99 مقصد) كاربرد دارد .

 بر اساس متن كتاب «حمدي طه» نوشته شده ،

مساله را در قالب مخصوص خودش ذخيره مي‌كند

، تهيه گزارش در هر مرحله و گزارش نهايي ،

 قابليت ويرايش و اصلاح كليه موارد .



تاريخ : پنجشنبه یکم تیر 1391 | 0:22 | نویسنده : بهداد مسگریان |